Czym są obliczenia OZC? Jaki jest ich sens i w jaki sposób się je wykonuje? Czy warto wykonać obliczenia OZC zanim zdecydujemy się na konkretną pompę ciepła? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć w tym artykule. Mam nadzieję, że ta wiedza okaże się dla Ciebie przydatna i dzięki niej dobierzesz pompę ciepła idealną dla Twojego budynku.

Czym są obliczenia OZC budynku?

Skrót „OZC” oznacza nic innego jak Obliczenia Zapotrzebowania na Ciepło. Obliczenia te wykonuje się na specjalistycznym oprogramowaniu lub ręcznie według Polskich Norm (aktualnie 90% obliczeń wykonywanych jest w dedykowanych do tego programach). Obliczenia te pozwalają wyznaczyć projektowane obciążenie cieplne budynku (obliczenia strat ciepła) opierające się o wyniki obliczeń strat ciepła na przenikanie oraz wentylację. Na podstawie obliczeń OZC wyznacza się także sezonowe zapotrzebowanie na energię cieplną do ogrzewania i wentylacji pomieszczeń. Na podstawie obliczeń OZC wykonywane są także projektowane charakterystyki energetyczne budynków (jako element projektów budowlanych) oraz świadectwa energetyczne.

Prościej mówiąc, dzięki wykonaniu obliczeń OZC mamy możliwość oszacować ile energii będzie potrzebował nasz budynek do ogrzewania i wentylacji . Taka wiedza może okazać się niezbędną przy obliczaniu rocznych kosztów eksploatacyjnych budynku lub np. do odpowiedniego doboru mocy źródła ciepła (w naszym przypadku pompy ciepła). Wykonanie obliczeń OZC w profesjonalnych programach (zazwyczaj płatnych) daje różne możliwości. Dzięki nim możemy nie tylko poznać zapotrzebowanie energetyczne budynku ale także sprawdzić przez jakie przegrody ucieka nam najwięcej ciepła, jaki wpływ na budynek ma zastosowanie rekuperacji lub jakie będą zyski od nasłoneczenia w okresie zimowym – krótko mówiąc możemy już na etapie projektu wymodelować budynek i wyeliminować słabe punkty konstrukcji poprzez np. dodatkowe docieplenie ścian, dachu lub podłogi. To oczywiście tylko kilka z możliwości, których mamy o wiele więcej przy korzystaniu z takiego oprogramowania.

W jaki sposób wykonuje się obliczenia OZC?

Obliczenia OZC wykonuje się na specjalnym oprogramowaniu, które daje możliwość stworzenia modelu 3D budynku, dzięki któremu możemy wykonać obliczenia strat ciepła.

Aby stworzyć taki model musimy wprowadzić w programie wszystkie dane charakteryzujące nasz budynek, m.in:

  • Informacje o typie budynku, klasie szczelności, krotności wymian powietrza, typie konstrukcji,
  • Dane dotyczące zastosowanej wentylacji – mamy do wyboru dużo opcji, jedną z nich jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła potocznie zwana rekuperacją lub wentylacja naturalna. W zakładce związanej z wentylacją określamy wszystkie parametry, dzięki którym program obliczy strumienia powietrza wentylacyjnego oraz straty ciepła spowodowane wymianą powietrza w pomieszczeniach.
  • Informację o budowie przegród zewnętrznych i wewnętrznych w budynku. W tym dziale wprowadzamy do programu dane opisujące np. budowę ścian zewnętrznych (materiał z którego zostały wykonane mury, materiał termoizolacyjny itp), podłóg, dachów itp. Dzięki takim parametrom, program będzie w stanie oszacować wielkość strat ciepła oraz zyski od nasłonecznienia.
  • Opcjonalnie inne parametry.

Po wykonaniu procedury wpisania danych w programie, rozpoczyna się tworzenie modelu 3D na postawie rzutów i przekrojów budynku z projektu architektoniczno-budowlanego.

Gdy model budynku jest już wykonany, można stworzyć odpowiednie strefy pomieszczeń, które będę odpowiadały funkcjom pełnionym w budynku. W tym kroku opisujemy pomieszczenia, zadajemy w nich projektowane temperatury oraz możemy określić strumienie powietrza wentylacyjnego.

Na koniec, po wprowadzeniu wszystkich wymaganych informacji, otrzymujemy możliwość wykonania obliczeń. Poniżej mały wycinek kilku otrzymanych wyników (nie wszystkich) z modelu, który tworzyliśmy dla naszego klienta.

Czy warto wykonać obliczenia OZC przed doborem pompy ciepła?

Oczywiście, że warto! Jeśli w Twoim projekcie brak jest informacji o zapotrzebowaniu budynku na ciepło lub planujesz zakup pompy ciepła w ramach modernizacji systemu ogrzewania w istniejącym budynku to nie widzę innej drogi niż obliczenia OZC. Koszt obliczeń OZC dla budynku do 250m2 wynosi 300 zł netto, biorąc pod uwagę koszty zakupu pompy ciepła (przyjmijmy 35 tys. zł) to ta inwestycja wynosi ok. 0,89% (nawet mniej niż 1%!) całości a korzyści na pewno będzie więcej. Dlaczego warto? Najlepiej odpowiem przytaczając przykład.

Załóżmy, że jesteś pod koniec drogi budowania swojego wymarzonego domu. Pieniądze zaczynają się kończyć a Ty musisz jeszcze zainwestować w źródło ogrzewania! Liczy się już każde 1000 zł więc koszty zakupu pompy ciepła to duża część nakładów na instalacje. Posiadasz budynek o pow. 150m2, uważasz, że jest dobrze zaizolowany (np. 15cm styropianu grafitowego), posiadasz rekuperacje. Zastanawiasz się jaka pompa będzie dla Twojego budynku odpowiednia. Rozważasz pompę ciepła marki Buderu s o mocy 6 kW albo 8 kW. I tu pojawia się dylemat, czy pompa o mocy 6kW nie będzie za mała? A może 8 kW to za duża moc? Przeglądasz oferty i okazuje się, że różnica w kosztach zakupu tych pomp wynosi ok. 3500zł!

Co więc zyskujesz inwestując w profesjonalne obliczenia OZC o wartości 300zł?

  1. Po pierwsze masz pewność, że dobierzesz idealną moc pompy ciepła, nie za małą ani nie za dużą. O tym jakie są konsekwencje złego doboru pompy napiszę w innym artykule.
  2. Po drugie już teraz wiesz, że jeśli okaże się, że pompa 6 kW jest wystarczająca, to oszczędzasz na start 3200 zł (odejmuję koszt OZC)! I tutaj nie ma ryzyka, jeśli pompa o mocy 6 kW jest optymalna to jesteś o tym przekonany, nie przypuszczasz.
  3. Po trzecie będziesz mógł oszacować roczne koszty ogrzewania i zastanowić się nad opłacalnością zakupu paneli fotowoltaicznych.

Jeśli powyższy artykuł Cię zainteresował i chciałbyś zamówić takie obliczenia dla swojego budynku, to napisz do nas maila lub zadzwoń, a my udzielimy Ci wszystkich niezbędnych informacji.